Beyaz Güle Al Kan Düsünce
Rumeli ve serhatboyu kültürünü konu alan roman ve arastirmalariyla taninan Halil Delice’nin yeni kitabi Beyaz Güle Al Kan Düsünce romani, Ötüken Nesriyat tarafindan yayinlandi.
Delice, bu romaninda, Avrupa topraklarini vatan kilanlari, akinci torunlarini, bunlarin hayata bakislarini, sevdalarini, gülü, gülün temsil ettigi degerleri ve Osmanli’nin kahpece bu topraklardan nasil atildigini anlatiyor.
1876’da gül yaginin elde edildigi günlerde Filibe çevresinde çikan Bulgar isyaninin, bu isyan içinde dügümlenen Nadya ile Halil Ibrahim’in askinin dile getirildigi romanda, gül sehri Kizanlik, gülün Rumeli Türkü için ifade ettigi anlam, gülün esrari, gülevi, gül ayna, erlikten gül erlige, gül erenlige, hatunluktan gülserlige ve gülserenlige giden gönül yolu, Abdülaziz Han’in sehit edilisi, Abdülhamit Han’in güller diyariyla gönül bagi anlatiliyor.
Beyaz Güle Al Kan Düsünce romaninda bize Avrupa’da medeniyetlerin en güzelini kurduran degerlerimizin son temsilcileri Rumeli Türklerini, onlarin sevda ve mücadelelerini gözler önüne seriyor. Delice, "Serhat boyunda, Aysegül’den Fatmagül’e kadinlarimiza ismini veren gülün, kizlarimizin çeyizinin baskösesinde yer alan ve damat tarafindan yüz görümlülügü olarak takilan besibiryerde altininin, kirmizi ve yesil duvaklarin ne ifade ettigini bu romanda anlattik" diyerek sunlari söyledi:
"Geline yüz görümlülügü olarak verilen besibiryerde altini, gelinin yüzünü örten al ve yesil duvaklar, gelinin eline kina yakilmasi serhat boyu kültürünün ayrilmaz bir parçasidir.
Besibiryerde altini, Islam’in bes sartina ve evliligin bes altin kuralina isaret eder. Islam’in bes sartini yerine getirmek; kadini, dünya ve ahrette saadete kavusturur Besibiryerde altini ayni zamanda; aile saadetinin evliligin bes altin kuralinda; sabir, tevekkül, kanaat, giybet etmeme ve kusuru her zaman kendinde görmede oldugunu anlatiyor.
Al duvak; erkegin Allah rizasi için dini, vatan, bayrak ve ailesi için sehit olmasini, yesil duvak ise; kadinin, esi, yuvasi, çocuklari için her türlü fedakarliga katlanmasini, iffeti ve namusunu muhafaza için sehitligi göze almasini isaret etmektedir.
Geline kina yakilmasi, kadinin yuvasi, namusu, kocasi, çocuklari, ebedi güzellikler için kurban olmasini temsil eder".
Cihani Titreten Türk Koca Yusuf/Yalnizca Güle Yenildi, Cihan Sampiyonu Kara Ahmet/Güresle Kizilelmayi Aradi, Görmedin mi Alisimi Tuna Boyunda romanlari ve Spor Gelenegimiz ve Kirkpinar kitabiyla Serhatboyu kültürünü anlatan Delice, Beyaz Güle Al Kan Düsünce romaniyla, Osmanli’nin Avrupa topraklarindan nasil atildigina isik tuttu.
1876’da gül yaginin elde edildigi günlerde Filibe çevresinde çikan Bulgar isyaninin, bu isyan içinde dügümlenen Nadya ile Halil Ibrahim’in askinin dile getirildigi romanda, gül sehri Kizanlik, gülün Rumeli Türkü için ifade ettigi anlam, gülün esrari, gülevi, gül ayna, erlikten gül erlige, gül erenlige, hatunluktan gülserlige ve gülserenlige giden gönül yolu, Abdülaziz Han’in sehit edilisi, Abdülhamit Han’in güller diyariyla gönül bagi anlatiliyor.
Beyaz Güle Al Kan Düsünce romaninda bize Avrupa’da medeniyetlerin en güzelini kurduran degerlerimizin son temsilcileri Rumeli Türklerini, onlarin sevda ve mücadelelerini gözler önüne seriyor. Delice, "Serhat boyunda, Aysegül’den Fatmagül’e kadinlarimiza ismini veren gülün, kizlarimizin çeyizinin baskösesinde yer alan ve damat tarafindan yüz görümlülügü olarak takilan besibiryerde altininin, kirmizi ve yesil duvaklarin ne ifade ettigini bu romanda anlattik" diyerek sunlari söyledi:
"Geline yüz görümlülügü olarak verilen besibiryerde altini, gelinin yüzünü örten al ve yesil duvaklar, gelinin eline kina yakilmasi serhat boyu kültürünün ayrilmaz bir parçasidir.
Besibiryerde altini, Islam’in bes sartina ve evliligin bes altin kuralina isaret eder. Islam’in bes sartini yerine getirmek; kadini, dünya ve ahrette saadete kavusturur Besibiryerde altini ayni zamanda; aile saadetinin evliligin bes altin kuralinda; sabir, tevekkül, kanaat, giybet etmeme ve kusuru her zaman kendinde görmede oldugunu anlatiyor.
Al duvak; erkegin Allah rizasi için dini, vatan, bayrak ve ailesi için sehit olmasini, yesil duvak ise; kadinin, esi, yuvasi, çocuklari için her türlü fedakarliga katlanmasini, iffeti ve namusunu muhafaza için sehitligi göze almasini isaret etmektedir.
Geline kina yakilmasi, kadinin yuvasi, namusu, kocasi, çocuklari, ebedi güzellikler için kurban olmasini temsil eder".
Cihani Titreten Türk Koca Yusuf/Yalnizca Güle Yenildi, Cihan Sampiyonu Kara Ahmet/Güresle Kizilelmayi Aradi, Görmedin mi Alisimi Tuna Boyunda romanlari ve Spor Gelenegimiz ve Kirkpinar kitabiyla Serhatboyu kültürünü anlatan Delice, Beyaz Güle Al Kan Düsünce romaniyla, Osmanli’nin Avrupa topraklarindan nasil atildigina isik tuttu.
Kaynak: İHA
